Τελευταία ενημέρωση: 3 Σεπτεμβρίου 2026
Η Ελλάδα προσφέρει στους ιδιώτες επενδυτές πρόσβαση στο Χρηματιστήριο Αθηνών, στις ευρωπαϊκές αγορές και σε διεθνείς τίτλους μέσω εγχώριων τραπεζών, ελληνικών επενδυτικών εταιρειών και χρηματιστηριακών εταιρειών του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου. Οι κάτοικοι μπορούν να επενδύουν σε μετοχές, ομόλογα, αμοιβαία κεφάλαια και διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια ΟΣΕΚΑ (UCITS ETF), αλλά το φορολογικό αποτέλεσμα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη νομική φύση του προϊόντος.
Το ελληνικό σύστημα περιλαμβάνει διακρίσεις που συχνά παραλείπονται σε απλουστευμένες παρουσιάσεις. Η υπεραξία από εισηγμένες μετοχές μπορεί να μην υπάγεται στον φόρο υπεραξίας 15% όταν η συμμετοχή του πωλητή είναι μικρότερη από 0,5%, ενώ μπορεί να επιβάλλεται χωριστός φόρος πώλησης 0,1% επί της ακαθάριστης αξίας πώλησης. Τα κεφάλαια ΟΣΕΚΑ που πληρούν τις προϋποθέσεις στην Ελλάδα και την ΕΕ ή τον ΕΟΧ μπορούν επίσης να έχουν διαφορετική μεταχείριση από μια συνήθη εταιρική μετοχή ή ένα μέρισμα.
Ο οδηγός απευθύνεται σε φυσικά πρόσωπα με φορολογική κατοικία στην Ελλάδα που επενδύουν ιδιωτικά. Η διαθεσιμότητα των χρηματιστηριακών εταιρειών, το φάσμα προϊόντων, οι χρεώσεις και οι πολιτικές αποδοχής πελατών μπορεί να αλλάξουν. Ελέγξτε τα απευθείας πριν ανοίξετε λογαριασμό.
Το επενδυτικό περιβάλλον στην Ελλάδα
Η εγχώρια αγορά τίτλων έχει ως επίκεντρο το Χρηματιστήριο Αθηνών (ATHEX). Οι κάτοικοι Ελλάδας μπορούν να αποκτήσουν έκθεση σε:
- ελληνικές εισηγμένες μετοχές·
- κρατικά και εταιρικά ομόλογα·
- ελληνικά αμοιβαία κεφάλαια και κεφάλαια ΟΣΕΚΑ·
- UCITS ETF με έδρα την Ιρλανδία ή το Λουξεμβούργο·
- ευρωπαϊκές και αμερικανικές μετοχές μέσω διεθνών χρηματιστηριακών εταιρειών·
- διαπραγματεύσιμα προϊόντα και παράγωγα· και
- υπηρεσίες διακριτικής διαχείρισης ή επενδυτικών συμβουλών.
Η Ελλάδα συμμετέχει στην ενιαία αγορά χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών της ΕΕ. Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς εποπτεύει τις ελληνικές εταιρείες της κεφαλαιαγοράς και τηρεί μητρώα εγχώριων παρόχων και παρόχων με διασυνοριακή άδεια. Τη φορολογία διαχειρίζεται η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).
Υπολογισμός φόρων για τις επενδύσεις
Εκτιμήστε ένα πιθανό φορολογητέο αποτέλεσμα με τον υπολογιστή φόρου υπεραξίας για την Ελλάδα.
Ο υπολογιστής είναι εκπαιδευτικό εργαλείο σχεδιασμού. Η τελική μεταχείριση μπορεί να εξαρτάται από τον εκδότη, τον τόπο εισαγωγής στο χρηματιστήριο, την ημερομηνία κτήσης, το ποσοστό συμμετοχής, την ιδιότητα ΟΣΕΚΑ, τον φόρο πώλησης, την παρακράτηση φόρου στην αλλοδαπή και το σύνολο των περιστάσεων του επενδυτή.
Χρηματιστηριακές εταιρείες διαθέσιμες σε κατοίκους Ελλάδας
Οι κάτοικοι Ελλάδας μπορούν να επιλέξουν ανάμεσα σε διεθνείς χρηματιστηριακές εταιρείες, εγχώριες επενδυτικές εταιρείες, παραδοσιακές τράπεζες με χρηματιστηριακές υπηρεσίες και παρόχους CFD ή συναλλαγών στην αγορά συναλλάγματος.
Διεθνείς χρηματιστηριακές εταιρείες
| Χρηματιστηριακή εταιρεία | Γενική διαθεσιμότητα | Μετοχές | ETF | Επένδυση σε κλασματικές μετοχές | Βασικό σημείο προς έλεγχο |
|---|---|---|---|---|---|
| Interactive Brokers | Γενικά διαθέσιμη | Ναι | Ναι | Ναι, για επιλέξιμους τίτλους | Ελληνική φορολογική δήλωση και διαχείριση του φόρου πώλησης |
| DEGIRO | Γενικά διαθέσιμη | Ναι | Ναι | Όχι | Τρέχουσα αποδοχή κατοίκων Ελλάδας και φορολογικές καταστάσεις |
| Trading 212 | Γενικά διαθέσιμη | Ναι | Ναι | Ναι | Λογαριασμός Invest έναντι λογαριασμού CFD |
| XTB | Γενικά διαθέσιμη | Ανάλογα με το προϊόν | Ανάλογα με το προϊόν | Ανάλογα με το προϊόν | Υποκείμενοι τίτλοι έναντι CFD |
| eToro | Γενικά διαθέσιμη | Ανάλογα με το προϊόν | Ανάλογα με το προϊόν | Ναι, για επιλέξιμα μέσα | Κυριότητα έναντι έκθεσης μέσω CFD |
| Swissquote | Γενικά διαθέσιμη | Ναι | Ναι | Περιορισμένα | Νομική οντότητα που εξυπηρετεί τον πελάτη, χρεώσεις και σύστημα προστασίας |
| Freedom24 | Γενικά διαθέσιμη | Ναι | Ναι | Περιορισμένα | Θεματοφυλακή, χρεώσεις και φορολογικά έγγραφα |
| LYNX | Επιβεβαίωση πριν από την αίτηση | Ναι, όπου δέχεται πελάτες | Ναι, όπου δέχεται πελάτες | Περιορισμένα | Τρέχουσα αποδοχή κατοίκων Ελλάδας |
Η ένδειξη «γενικά διαθέσιμη» δεν εγγυάται ότι θα γίνει δεκτή κάθε αίτηση. Η κατοικία, η ιθαγένεια, η φορολογική κατάσταση, ο έλεγχος κυρώσεων και η πολιτική συμμόρφωσης κάθε παρόχου μπορούν να επηρεάσουν την αποδοχή πελατών.
Interactive Brokers
Η Interactive Brokers προσφέρει πρόσβαση σε πολλά διεθνή χρηματιστήρια, μετοχές, ομόλογα και UCITS ETF. Οι συναλλαγές σε κλασματικές μετοχές διατίθενται για επιλέξιμους τίτλους. Οι επενδυτές στην Ελλάδα πρέπει να εξακριβώνουν αν η χρηματιστηριακή εταιρεία εισπράττει τυχόν ελληνικό φόρο πώλησης και τι πρέπει να υπολογίζουν ή να δηλώνουν οι ίδιοι.
DEGIRO
Η DEGIRO παρέχει πρόσβαση σε ευρωπαϊκές και διεθνείς μετοχές και ETF. Οι επενδυτές πρέπει να συγκρίνουν το κόστος σύνδεσης με χρηματιστήρια, συναλλαγών, μετατροπής νομίσματος και προϊόντων, και να επιβεβαιώνουν αν γίνονται δεκτοί σήμερα οι κάτοικοι Ελλάδας.
Trading 212
Η Trading 212 προσφέρει λογαριασμό Invest για επιλέξιμους υποκείμενους τίτλους και ξεχωριστή υπηρεσία CFD. Η διάκριση πρέπει να ελέγχεται τόσο σε επίπεδο λογαριασμού όσο και μέσου, επειδή τα CFD δεν παρέχουν κυριότητα στη μετοχή ή στο ETF στο οποίο αναφέρονται.
XTB
Η προσφορά της XTB εξαρτάται από τη νομική οντότητα που εξυπηρετεί τον πελάτη και τη δικαιοδοσία. Ορισμένα μέσα μπορεί να διατίθενται ως υποκείμενες μετοχές ή ETF, ενώ άλλα είναι CFD. Η οθόνη εντολής και τα συμβατικά έγγραφα καθορίζουν τη νομική φύση του προϊόντος.
eToro
Η eToro παρέχει τόσο έκθεση σε τίτλους όσο και παράγωγα με μόχλευση. Το αν ο επενδυτής κατέχει το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο μπορεί να εξαρτάται από το μέσο, τη μόχλευση, την κατεύθυνση της εντολής και τη νομική οντότητα που τον εξυπηρετεί.
Swissquote
Η Swissquote παρέχει δυνατότητα διεθνών συναλλαγών μέσω εποπτευόμενων εταιρειών του ομίλου. Οι αιτούντες στην Ελλάδα πρέπει να ελέγχουν την αντισυμβαλλόμενη νομική οντότητα, τη ρύθμιση θεματοφυλακής, την τιμολόγηση, το κόστος μετατροπής νομίσματος και το εφαρμοστέο σύστημα προστασίας επενδυτών.
Freedom24
Η Freedom24 προσφέρει πρόσβαση σε διεθνείς μετοχές και ETF. Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να εξετάζουν τους τόπους εκτέλεσης εντολών, τις ρυθμίσεις θεματοφυλακής, τις χρεώσεις μεταφοράς τίτλων, τον πλήρη τιμοκατάλογο και τις υποχρεώσεις δήλωσης στην Ελλάδα.
LYNX
Η LYNX παρέχει χρηματιστηριακές υπηρεσίες σε πολλές αγορές στις ευρωπαϊκές χώρες όπου δραστηριοποιείται. Πριν θεωρηθεί διαθέσιμη επιλογή, πρέπει να επιβεβαιωθεί απευθείας αν δέχεται φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας.
Εγχώριες επενδυτικές πλατφόρμες
| Πάροχος | Τύπος | Συνήθης πρόσβαση | Βασικό σημείο προς έλεγχο |
|---|---|---|---|
| Eurobank Equities | Ελληνική επενδυτική εταιρεία | Χρηματιστήριο Αθηνών και διεθνείς αγορές | Τρόπος ανοίγματος λογαριασμού και πλήρης τιμοκατάλογος |
| Alpha Finance | Ελληνική επενδυτική εταιρεία | Ελληνικοί και διεθνείς τίτλοι | Κάλυψη αγορών και έξοδα θεματοφυλακής |
| Piraeus Securities | Ελληνική επενδυτική εταιρεία | Χρηματιστήριο Αθηνών και επιλεγμένες ξένες αγορές | Διαδικτυακή πρόσβαση και τιμολόγηση |
| NBG Securities | Ελληνική επενδυτική εταιρεία | Χρηματιστηριακές υπηρεσίες στην Ελλάδα και διεθνώς | Φάσμα προϊόντων και σύνδεση με τις τραπεζικές υπηρεσίες |
| Euroxx Securities | Ελληνική επενδυτική εταιρεία | Υπηρεσίες σε εγχώριες και διεθνείς αγορές | Θεματοφυλακή, εκτέλεση και διαδικτυακή πλατφόρμα |
| Επενδυτικές υπηρεσίες Optima Bank | Επενδυτική υπηρεσία συνδεδεμένη με τράπεζα | Ελληνικά και επιλεγμένα διεθνή προϊόντα | Νομική οντότητα χρηματιστηριακών υπηρεσιών και διαθέσιμες αγορές |
Eurobank Equities
Η Eurobank Equities παρέχει χρηματιστηριακές υπηρεσίες με πρόσβαση στην ελληνική αγορά και σε επιλεγμένες διεθνείς αγορές. Οι πελάτες πρέπει να επιβεβαιώνουν αν ο λογαριασμός ανοίγεται απευθείας στην επενδυτική εταιρεία και να εξετάζουν τα έξοδα θεματοφυλακής και συναλλαγών σε ξένες αγορές.
Alpha Finance
Η Alpha Finance παρέχει επενδυτικές υπηρεσίες για ελληνικούς και διεθνείς τίτλους. Η εγχώρια παρουσία της μπορεί να διευκολύνει την υποστήριξη και την παροχή καταστάσεων στα ελληνικά, αλλά οι επενδυτές παραμένουν υπεύθυνοι για την ορθή φορολογική δήλωση.
Piraeus Securities
Η Piraeus Securities προσφέρει χρηματιστηριακές υπηρεσίες στην ελληνική αγορά και πρόσβαση σε επιλεγμένα διεθνή προϊόντα. Η ψηφιακή πρόσβαση, η θεματοφυλακή, οι προμήθειες και η κάλυψη χρηματιστηρίων πρέπει να ελέγχονται στα ισχύοντα έγγραφα.
NBG Securities
Η NBG Securities ανήκει στον όμιλο της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος και παρέχει χρηματιστηριακή πρόσβαση σε εγχώριες και διεθνείς αγορές. Οι επενδυτές πρέπει να διακρίνουν τη χρηματιστηριακή εταιρεία από τα άλλα αποταμιευτικά και επενδυτικά προϊόντα της τράπεζας.
Euroxx Securities
Η Euroxx Securities είναι ελληνική επενδυτική εταιρεία που παρέχει υπηρεσίες εκτέλεσης εντολών και συναφείς επενδυτικές υπηρεσίες. Οι πελάτες πρέπει να επιβεβαιώνουν τις ακριβείς διαθέσιμες αγορές, την αλυσίδα θεματοφυλακής και τις διαδικτυακές δυνατότητες για ιδιώτες επενδυτές.
Επενδυτικές υπηρεσίες Optima Bank
Η Optima Bank παρέχει επενδυτικές υπηρεσίες συνδεδεμένες με τις τραπεζικές της δραστηριότητες. Πριν ανοίξει λογαριασμό, ο επενδυτής πρέπει να επιβεβαιώνει την ακριβή αντισυμβαλλόμενη νομική οντότητα, τις επιλέξιμες αγορές και τα εφαρμοστέα έξοδα θεματοφυλακής και συναλλαγών.
Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς δημοσιεύει επίσημα μητρώα ελληνικών παρόχων επενδυτικών υπηρεσιών και παρόχων με διασυνοριακή άδεια. Η εγγραφή πρέπει να ελέγχεται με τη νομική επωνυμία και όχι μόνο με το εμπορικό σήμα.
Παραδοσιακές τράπεζες με χρηματιστηριακές υπηρεσίες
| Τράπεζα | Μοντέλο χρηματιστηριακών υπηρεσιών | Συνήθης πρόσβαση σε επενδύσεις | Βασικό σημείο προς έλεγχο |
|---|---|---|---|
| Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος | Τραπεζικός όμιλος με την NBG Securities | Ελληνικοί και διεθνείς τίτλοι, αμοιβαία κεφάλαια και θεματοφυλακή | Ποια εταιρεία του ομίλου εκτελεί τις εντολές |
| Eurobank | Τραπεζικός όμιλος με την Eurobank Equities | Χρηματιστηριακές υπηρεσίες, αμοιβαία κεφάλαια και θεματοφυλακή | Χρηματιστηριακός λογαριασμός και τιμοκατάλογος |
| Alpha Bank | Τραπεζικός όμιλος με την Alpha Finance | Τίτλοι, αμοιβαία κεφάλαια και επενδυτικές υπηρεσίες | Άμεσες χρηματιστηριακές συναλλαγές έναντι προϊόντων που διανέμει η τράπεζα |
| Τράπεζα Πειραιώς | Τραπεζικός όμιλος με την Piraeus Securities | Ελληνικοί και διεθνείς τίτλοι | Νομική οντότητα εκτέλεσης, θεματοφυλακή και διαδικτυακή πρόσβαση |
| Optima Bank | Ενοποιημένες τραπεζικές και επενδυτικές υπηρεσίες | Ελληνικά και επιλεγμένα διεθνή προϊόντα | Κάλυψη αγορών και τιμοκατάλογος |
Οι παραδοσιακές τράπεζες μπορούν να συνδυάζουν πληρωμές, θεματοφυλακή και επενδύσεις στον ίδιο όμιλο και να παρέχουν έγγραφα προσαρμοσμένα στις ελληνικές υποχρεώσεις δήλωσης. Οι επενδυτές πρέπει παρ’ όλα αυτά να συγκρίνουν τις προμήθειες, τα έξοδα θεματοφυλακής και συναλλαγών σε ξένες αγορές, το κόστος μετατροπής νομίσματος και την ακριβή νομική οντότητα που τηρεί τα περιουσιακά στοιχεία των πελατών.
Πάροχοι CFD και συναλλαγών στην αγορά συναλλάγματος
| Πάροχος | Γενική διαθεσιμότητα | Βασικό σημείο προς έλεγχο |
|---|---|---|
| IG | Γενικά διαθέσιμος | Κυρίως προϊόντα με μόχλευση |
| CMC Markets | Γενικά διαθέσιμος | Έμφαση στις υπηρεσίες CFD |
| Pepperstone | Γενικά διαθέσιμος | Έμφαση στην αγορά συναλλάγματος και στα CFD |
| Plus500 | Γενικά διαθέσιμος | Έμφαση στις υπηρεσίες CFD |
| AvaTrade | Γενικά διαθέσιμος | Έμφαση στην αγορά συναλλάγματος και στα CFD |
| Admirals | Γενικά διαθέσιμος | Τα προϊόντα εξαρτώνται από τη νομική οντότητα |
| FP Markets | Απαιτείται επιβεβαίωση αποδοχής πελατών | Νομική οντότητα και διασυνοριακή άδεια |
| Trading.com | Απαιτείται επιβεβαίωση αποδοχής πελατών | Οντότητα στον ΕΟΧ και διαθεσιμότητα προϊόντων στην Ελλάδα |
| XTB | Γενικά διαθέσιμος | CFD έναντι υποκείμενων τίτλων |
| eToro | Γενικά διαθέσιμος | Έκθεση μέσω CFD έναντι έκθεσης στο υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο |
Οι συμβάσεις επί διαφορών (CFD) είναι παράγωγα με μόχλευση και δεν παρέχουν κυριότητα στην αντίστοιχη μετοχή ή στο ETF. Τα μέτρα της ΕΕ για ιδιώτες επενδυτές περιλαμβάνουν όρια μόχλευσης, υποχρεωτικό κλείσιμο θέσεων όταν το περιθώριο πέφτει κάτω από καθορισμένο επίπεδο, προστασία από αρνητικό υπόλοιπο και τυποποιημένες προειδοποιήσεις, αλλά οι ζημίες μπορούν να προκύψουν γρήγορα. Η φορολογική ταξινόμηση και η μεταχείριση ζημιών πρέπει να επιβεβαιώνονται για το συγκεκριμένο παράγωγο και όχι να συνάγονται από το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο.
Επενδύσεις σε ETF από την Ελλάδα
Ποια ETF είναι διαθέσιμα;
Οι ιδιώτες επενδυτές στην Ελλάδα έχουν γενικά πρόσβαση σε:
- UCITS ETF με έδρα την Ιρλανδία·
- UCITS ETF με έδρα το Λουξεμβούργο·
- ελληνικά και άλλα κεφάλαια ΟΣΕΚΑ της ΕΕ ή του ΕΟΧ·
- παγκόσμια, περιφερειακά, ομολογιακά, κλαδικά και θεματικά ETF·
- μεριδιακές κατηγορίες συσσώρευσης και διανομής· και
- επιλεγμένα διαπραγματεύσιμα προϊόντα που δεν αποτελούν κεφάλαια, με την επιφύλαξη των ελέγχων της χρηματιστηριακής εταιρείας.
Η ιδιότητα ΟΣΕΚΑ (UCITS) δεν εγγυάται το κεφάλαιο ούτε καθιστά κάθε προϊόν φορολογικά απαλλασσόμενο. Σημασία έχουν το ακριβές κεφάλαιο ως νομική οντότητα, η έδρα του και η συμμόρφωση με τις ελληνικές φορολογικές προϋποθέσεις.
Μπορούν οι κάτοικοι Ελλάδας να αγοράσουν ETF με έδρα τις ΗΠΑ;
Οι περισσότεροι ιδιώτες επενδυτές στην Ελλάδα δεν μπορούν να αγοράσουν τα περισσότερα ETF με έδρα τις ΗΠΑ μέσω χρηματιστηριακής εταιρείας που εποπτεύεται στην ΕΕ. Ο κανονισμός PRIIPs της ΕΕ απαιτεί γενικά έγγραφο βασικών πληροφοριών (KID) πριν ένα συσκευασμένο επενδυτικό προϊόν προσφερθεί σε ιδιώτη πελάτη στον ΕΟΧ. Πολλοί εκδότες αμερικανικών ETF δεν καταρτίζουν KID που πληροί τις απαιτήσεις.
Ο περιορισμός αυτός δεν αποκλείει την έκθεση στις αμερικανικές αγορές. Ευρωπαϊκά UCITS ETF μπορούν να παρακολουθούν τον S&P 500, δείκτες Nasdaq ή ευρύτερες αμερικανικές αγορές. Η πρόσβαση επαγγελματιών πελατών μπορεί να διαφέρει, αλλά τα κανονιστικά κριτήρια για τον χαρακτηρισμό τους είναι απαιτητικά.
Παραδείγματα ευρέως διαθέσιμων UCITS ETF
| ETF | ISIN | Έκθεση |
|---|---|---|
| iShares Core MSCI World UCITS ETF | IE00B4L5Y983 | Ανεπτυγμένες αγορές |
| Vanguard FTSE All-World UCITS ETF Dist | IE00B3RBWM25 | Ανεπτυγμένες και αναδυόμενες αγορές παγκοσμίως |
| Vanguard FTSE All-World UCITS ETF Acc | IE00BK5BQT80 | Ανεπτυγμένες και αναδυόμενες αγορές παγκοσμίως |
| iShares Core S&P 500 UCITS ETF | IE00B5BMR087 | Μεγάλες αμερικανικές εταιρείες |
| iShares Core MSCI EM IMI UCITS ETF | IE00BKM4GZ66 | Αναδυόμενες αγορές |
Τα προϊόντα αυτά είναι παραδείγματα, όχι συστάσεις ή επαληθευμένη κατάταξη των συμμετοχών επενδυτών στην Ελλάδα. Προσδιορίζετε την ακριβή μεριδιακή κατηγορία από τον ISIN και επαληθεύετε την ιδιότητα ΟΣΕΚΑ και την έδρα του κεφαλαίου.
Φορολογική μεταχείριση των ETF και των κεφαλαίων ΟΣΕΚΑ
Γιατί έχει σημασία η νομική ταξινόμηση
Ο όρος ETF περιγράφει τον τρόπο διαπραγμάτευσης και δεν αρκεί ως πλήρης φορολογική ταξινόμηση στην Ελλάδα. Ένας ΟΣΕΚΑ που πληροί τις προϋποθέσεις και έχει συσταθεί στην Ελλάδα, σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ ή σε κράτος του ΕΟΧ ή της ΕΖΕΣ μπορεί να υπαχθεί στην ειδική απαλλαγή ΟΣΕΚΑ που προβλέπεται στην παράγραφο 5 του άρθρου 103 του νόμου 4099/2012 και στις οδηγίες της ΑΑΔΕ. Ένα κεφάλαιο που δεν είναι ΟΣΕΚΑ, ένα αμερικανικό ETF, ένα διαπραγματεύσιμο χρεόγραφο ή άλλο προϊόν μπορεί να μην έχει την ίδια μεταχείριση.
Οι οδηγίες δήλωσης της ΑΑΔΕ αναφέρονται σε κέρδη και διανομές από ελληνικούς ΟΣΕΚΑ και ΟΣΕΚΑ της ΕΕ ή του ΕΟΧ ή της ΕΖΕΣ και εξηγούν την ειδική απαλλαγή. Η μεταχείριση αποτυπώνεται στον επίσημο οδηγό της ΑΑΔΕ για τη συμπλήρωση της δήλωσης, μαζί με τις εγκυκλίους ΠΟΛ.1032/2015 και ΠΟΛ.1042/2015.
Συσσωρευτικά UCITS ETF
Ένα συσσωρευτικό UCITS ETF διακρατεί τα εισοδήματα εντός του κεφαλαίου. Ένα φυσικό πρόσωπο με φορολογική κατοικία στην Ελλάδα γενικά δεν λαμβάνει χρηματική διανομή μόνο και μόνο επειδή το κεφάλαιο επανεπενδύει τα εισοδήματα. Μεταγενέστερη υπεραξία από μεταβίβαση επιλέξιμου ΟΣΕΚΑ της ΕΕ ή του ΕΟΧ μπορεί να εμπίπτει στην ειδική απαλλαγή, εφόσον έχουν γίνει σωστά η ταξινόμηση και η δήλωση.
Διανεμητικά UCITS ETF
Η διανομή κεφαλαίων από επιλέξιμο ελληνικό ΟΣΕΚΑ ή ΟΣΕΚΑ της ΕΕ ή του ΕΟΧ δεν πρέπει να φορολογείται αυτομάτως ως συνήθες εταιρικό μέρισμα με συντελεστή 5%. Μπορεί να εφαρμόζεται η ειδική απαλλαγή για ΟΣΕΚΑ.
Τυχόν παρακράτηση φόρου στην αλλοδαπή εντός του κεφαλαίου ή κατά την πληρωμή μπορεί να μην επιστρέφεται ή να μην πιστώνεται απλώς επειδή η Ελλάδα απαλλάσσει το ποσό που λαμβάνει ο επενδυτής. Τα έγγραφα πρέπει να προσδιορίζουν τον πληρωτή και τον νομικό χαρακτήρα της διανομής.
Προϊόντα που δεν είναι ΟΣΕΚΑ
Μια διανομή ή υπεραξία από μη επιλέξιμο κεφάλαιο ή διαπραγματεύσιμο προϊόν απαιτεί χωριστή ανάλυση βάσει των γενικών κανόνων για το εισόδημα, την υπεραξία ή τα παράγωγα. Η εμπορική ονομασία «ETF» δεν αρκεί για να θεμελιώσει φορολογική απαλλαγή.
Άνοιγμα επενδυτικού λογαριασμού
1. Επιλογή χρηματιστηριακής εταιρείας και λογαριασμού
Συγκρίνετε την πρόσβαση στις αγορές, την επιλογή ΟΣΕΚΑ, το συνολικό κόστος, τη διαχείριση του ελληνικού φόρου πώλησης, τις φορολογικές καταστάσεις, τη θεματοφυλακή και το εφαρμοστέο σύστημα αποζημίωσης.
2. Προετοιμασία εγγράφων
Οι περισσότεροι πάροχοι ζητούν διαβατήριο ή εθνικό δελτίο ταυτότητας, αποδεικτικό διεύθυνσης, ελληνικό αριθμό φορολογικού μητρώου (ΑΦΜ), στοιχεία φορολογικής κατοικίας και τραπεζικού λογαριασμού. Μπορεί επίσης να ζητηθούν αποδεικτικά για την προέλευση των κεφαλαίων.
3. Ολοκλήρωση ελέγχων
Η εγγραφή περιλαμβάνει συνήθως έλεγχο ταυτότητας, ελέγχους για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και επιβεβαίωση φορολογικής κατοικίας. Τα σύνθετα προϊόντα μπορεί να απαιτούν αξιολόγηση συμβατότητας.
4. Χρηματοδότηση του λογαριασμού
Οι μεταφορές SEPA υποστηρίζονται ευρέως. Ελέγξτε αν επιτρέπονται πληρωμές από τρίτους, με κάρτα ή με άμεση μεταφορά και αν ισχύουν χρεώσεις μετατροπής νομίσματος.
5. Έλεγχος του επενδυτικού μέσου
Πριν υποβάλετε εντολή, επιβεβαιώστε τον ISIN, το χρηματιστήριο, το νόμισμα, την ταξινόμηση ως ΟΣΕΚΑ, την πολιτική διανομών, το κόστος και αν το προϊόν είναι υποκείμενος τίτλος ή παράγωγο.
Φορολογικές επιπτώσεις για τους επενδυτές
Υπεραξία από εισηγμένες μετοχές
Για φυσικό πρόσωπο που επενδύει, η υπεραξία από εισηγμένες μετοχές υπάγεται γενικά στο άρθρο 42 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος μόνο όταν ο πωλητής κατέχει άμεσα ή έμμεσα τουλάχιστον 0,5% του μετοχικού κεφαλαίου της εκδότριας εταιρείας και οι μετοχές αποκτήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2009 και μετά. Η φορολογητέα υπεραξία του άρθρου 42 φορολογείται γενικά με 15% βάσει του άρθρου 43.
Κατά συνέπεια, η υπεραξία από εισηγμένες μετοχές γενικά δεν υπάγεται σε αυτόν τον φόρο υπεραξίας όταν η συμμετοχή του πωλητή είναι μικρότερη από 0,5%. Η ΠΟΛ.1082/2018 της ΑΑΔΕ εξετάζει ειδικά την αναγραφή κερδών και ζημιών στη δήλωση όταν η συμμετοχή είναι μικρότερη από 0,5% ή οι μετοχές αποκτήθηκαν πριν από την 1η Ιανουαρίου 2009.
Ο κανόνας αυτός δεν αποτελεί γενική απαλλαγή για «όλες τις επενδύσεις που διαπραγματεύονται σε χρηματιστήριο». Διαφορετικοί κανόνες μπορεί να ισχύουν για μη εισηγμένες μετοχές, εταιρικές συμμετοχές, ομόλογα, παράγωγα, προϊόντα που δεν είναι ΟΣΕΚΑ, σημαντικές συμμετοχές σε εισηγμένες εταιρείες και επιχειρηματική δραστηριότητα.
Ο χωριστός φόρος 0,1% στην πώληση μετοχών
Η Ελλάδα επιβάλλει επίσης φόρο πώλησης 0,1% (1‰) επί της ακαθάριστης αξίας των καλυπτόμενων πωλήσεων εισηγμένων μετοχών. Είναι χωριστός από τον φόρο υπεραξίας και μπορεί να εφαρμόζεται ακόμη κι όταν δεν προκύπτει φορολογητέο κέρδος.
Η ATHEXCSD εξηγεί ότι ο φόρος καλύπτει μετοχές εισηγμένες σε ελληνική ρυθμιζόμενη αγορά ή πολυμερή μηχανισμό διαπραγμάτευσης και εξετάζει επίσης πωλήσεις μετοχών εισηγμένων στο εξωτερικό από πωλητές με κατοικία στην Ελλάδα. Δείτε τις επίσημες πληροφορίες της ATHEXCSD για τη φορολογική υποστήριξη και το άρθρο 50 του νόμου 5073/2023, που μείωσε τον συντελεστή σε 1‰.
Όταν χρησιμοποιείται ξένη χρηματιστηριακή εταιρεία, ο επενδυτής πρέπει να ελέγχει αν ο διαμεσολαβητής εισπράττει και αποδίδει τον φόρο ή αν απαιτείται χωριστός χειρισμός. Ο φόρος εφαρμόζεται στις μετοχές και όχι αυτομάτως σε κάθε μερίδιο UCITS ETF. Η νομική φύση του μέσου έχει σημασία.
Μη εισηγμένες μετοχές, σημαντικές συμμετοχές και άλλοι τίτλοι
Η φορολογητέα υπεραξία που εμπίπτει στο άρθρο 42 υπόκειται γενικά σε συντελεστή 15%. Το κόστος κτήσης, το τίμημα πώλησης και τα άμεσα συναφή έξοδα πρέπει να τεκμηριώνονται με αρχεία. Οι κανόνες καλύπτουν επίσης ορισμένες εταιρικές συμμετοχές, ομόλογα και χρηματοοικονομικά παράγωγα.
Η γενική σελίδα της ΑΑΔΕ για τις κατηγορίες εισοδήματος και τους φορολογικούς συντελεστές επιβεβαιώνει τον γενικό συντελεστή 15% για φορολογητέα υπεραξία.
Κεφαλαιακές ζημίες
Ζημία που πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 42 μπορεί γενικά να συμψηφιστεί μόνο με φορολογητέα υπεραξία της ίδιας κατηγορίας και να μεταφερθεί για πέντε έτη, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις. Η ζημία από συναλλαγή της οποίας το κέρδος απαλλάσσεται ή δεν υπάγεται στο φορολογητέο πεδίο του άρθρου 42 δεν πρέπει να θεωρείται αυτομάτως εκπιπτόμενη.
Μερίσματα
Τα συνήθη μερίσματα που λαμβάνει φορολογικός κάτοικος Ελλάδας φορολογούνται γενικά με 5%. Η εγχώρια παρακράτηση μπορεί να αποτελεί τελικό φόρο για φυσικό πρόσωπο όταν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις. Τα μερίσματα αλλοδαπής πρέπει κανονικά να δηλώνονται, ενώ ο φόρος που παρακρατήθηκε στη χώρα προέλευσης μπορεί να πιστωθεί εντός των ορίων της φορολογικής σύμβασης και του ελληνικού δικαίου.
Ο συνήθης συντελεστής 5% για τα μερίσματα δεν πρέπει να εφαρμόζεται αυτομάτως στις διανομές κεφαλαίων από επιλέξιμους ελληνικούς ΟΣΕΚΑ ή ΟΣΕΚΑ της ΕΕ ή του ΕΟΧ, οι οποίες μπορεί να υπάγονται στην ειδική απαλλαγή που περιγράφεται παραπάνω.
Τόκοι
Το εισόδημα από τόκους φορολογείται γενικά με 15%. Μπορεί να περιλαμβάνει τραπεζικούς τόκους και πολλές πληρωμές τόκων ομολόγων, με την επιφύλαξη ειδικών απαλλαγών και κανόνων φορολογικών συμβάσεων. Ο επίσημος πίνακας φορολογικών συντελεστών της ΑΑΔΕ επιβεβαιώνει τόσο τον συντελεστή 5% για μερίσματα όσο και τον συντελεστή 15% για τόκους.
Παγκόσμιο εισόδημα και πίστωση φόρου αλλοδαπής
Ο φορολογικός κάτοικος Ελλάδας φορολογείται γενικά για το παγκόσμιο εισόδημά του. Μερίσματα και τόκοι αλλοδαπής, καθώς και φορολογητέα κέρδη, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη ακόμη κι όταν η χρηματιστηριακή εταιρεία βρίσκεται στο εξωτερικό. Η πίστωση φόρου αλλοδαπής περιορίζεται γενικά στον ελληνικό φόρο που αναλογεί στο συγκεκριμένο αλλοδαπό εισόδημα και εξαρτάται από τα αποδεικτικά στοιχεία και την εφαρμοστέα σύμβαση.
Εγχώριες έναντι ξένων χρηματιστηριακών εταιρειών
Μια ελληνική χρηματιστηριακή εταιρεία μπορεί να παρέχει καταστάσεις στα ελληνικά και να διαχειρίζεται την εγχώρια παρακράτηση ή τις διαδικασίες φόρου πώλησης. Μια ξένη χρηματιστηριακή εταιρεία μπορεί να παρέχει μόνο αναφορές συναλλαγών. Αυτό δεν απαλλάσσει τον φορολογικό κάτοικο Ελλάδας από την υποχρέωση ορθής ταξινόμησης και δήλωσης του εισοδήματος.
Οι επενδυτές πρέπει να φυλάσσουν επιβεβαιώσεις συναλλαγών, ετήσιες καταστάσεις, βεβαιώσεις μερισμάτων, αποδεικτικά φόρου αλλοδαπής, ημερομηνίες κτήσης, ποσοστά συμμετοχής και έγγραφα που τεκμηριώνουν την ιδιότητα ΟΣΕΚΑ του κεφαλαίου.
Ετήσια φορολογική δήλωση
Το εισόδημα από επενδύσεις και τα σχετικά απαλλασσόμενα ποσά περιλαμβάνονται γενικά στην ετήσια δήλωση φόρου εισοδήματος που υποβάλλεται μέσω της ΑΑΔΕ. Οι ημερομηνίες υποβολής και οι οδηγίες των εντύπων μπορεί να αλλάζουν κάθε χρόνο. Η προθεσμία και οι σχετικοί κωδικοί πρέπει να ελέγχονται στον επίσημο ιστότοπο της ΑΑΔΕ για την αντίστοιχη περίοδο υποβολής.
Για ευρύτερη επισκόπηση, δείτε τον φορολογικό οδηγό για την Ελλάδα.
Ειδικά φορολογικά καθεστώτα για νέους φορολογικούς κατοίκους
Η Ελλάδα προβλέπει χωριστά καθεστώτα για ορισμένα πρόσωπα που πληρούν τις προϋποθέσεις και μεταφέρουν τη φορολογική κατοικία τους στη χώρα, μεταξύ άλλων καθεστώτα για επενδυτές με εισόδημα αλλοδαπής, συνταξιούχους και εργαζομένους ή επιχειρηματίες. Δεν πρόκειται για συνήθεις επενδυτικούς λογαριασμούς. Η επιλεξιμότητα, οι αιτήσεις, οι ελάχιστες επενδυτικές απαιτήσεις και η διάρκειά τους διαφέρουν.
Ο επενδυτής δεν πρέπει να θεωρεί ότι η μετακόμιση στην Ελλάδα απαλλάσσει αυτομάτως το εισόδημα από χαρτοφυλάκιο του εξωτερικού. Απαιτείται έγκριση και συνεχής συμμόρφωση με το αντίστοιχο καθεστώς.
Εποπτεία και προστασία επενδυτών
Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς
Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς εποπτεύει τις ελληνικές επενδυτικές εταιρείες, τους διαχειριστές κεφαλαίων, τους εισηγμένους εκδότες, τη συμπεριφορά στην αγορά και τις αγορές κινητών αξιών. Εταιρείες του ΕΟΧ μπορούν να παρέχουν διασυνοριακές υπηρεσίες με ευρωπαϊκό «διαβατήριο», συνήθως με κύρια προληπτική εποπτεία από την αρχή της χώρας προέλευσής τους.
Οι επενδυτές πρέπει να ελέγχουν την ακριβή νομική οντότητα στα μητρώα της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και της χώρας προέλευσης. Ένας ιστότοπος στα ελληνικά, η τοπική διαφήμιση ή ένα ελληνικό IBAN δεν προσδιορίζουν από μόνα τους την εποπτική αρχή.
Αποζημίωση επενδυτών
Επιλέξιμες απαιτήσεις κατά συμμετέχουσας ελληνικής επενδυτικής εταιρείας που αδυνατεί να επιστρέψει χρήματα ή χρηματοπιστωτικά μέσα πελατών μπορεί να καλύπτονται από το σχετικό ελληνικό σύστημα αποζημίωσης επενδυτών, γνωστό ως Συνεγγυητικό. Το όριο κάλυψης αναφέρεται γενικά ως 30.000 € ανά επενδυτή, ανάλογα με το ίδρυμα, την επιλέξιμη υπηρεσία και τους κανόνες του συστήματος.
Η κάλυψη αυτή δεν ασφαλίζει έναντι ζημιών της αγοράς, αθέτησης υποχρεώσεων του εκδότη ή χαμηλής απόδοσης. Μια χρηματιστηριακή εταιρεία με έδρα σε άλλη χώρα του ΕΟΧ θα υπάγεται γενικά στο σύστημα της χώρας προέλευσής της και όχι στο ελληνικό.
Εγγύηση καταθέσεων
Οι επιλέξιμες τραπεζικές καταθέσεις σε καλυπτόμενο ελληνικό πιστωτικό ίδρυμα προστατεύονται γενικά έως 100.000 € ανά καταθέτη και ίδρυμα μέσω του Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων (ΤΕΚΕ), σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πλαίσιο εγγύησης καταθέσεων.
Η εγγύηση καταθέσεων καλύπτει επιλέξιμες καταθέσεις μετρητών και όχι διακυμάνσεις της αξίας μετοχών, ETF ή ομολόγων. Τα χρήματα πελατών που τηρούνται σε επενδυτική εταιρεία μπορεί να έχουν διαφορετική νομική και αποζημιωτική μεταχείριση.
Διαχωρισμός περιουσιακών στοιχείων πελατών
Οι εποπτευόμενες εταιρείες οφείλουν να διασφαλίζουν τα περιουσιακά στοιχεία των πελατών βάσει των εφαρμοστέων ελληνικών και ευρωπαϊκών κανόνων. Ο διαχωρισμός αποσκοπεί στη διατήρηση της περιουσίας των πελατών χωριστά από τα ίδια περιουσιακά στοιχεία της εταιρείας, αλλά δεν εξαλείφει τον λειτουργικό κίνδυνο, τον κίνδυνο θεματοφυλακής ή τον κίνδυνο κατά την ανάκτηση των στοιχείων.
Είναι η Ελλάδα καλή βάση για επενδυτές;
Η Ελλάδα μπορεί να προσφέρει ευνοϊκή μεταχείριση για ορισμένα κέρδη από εισηγμένες μετοχές και για συμμετοχές σε επιλέξιμους ΟΣΕΚΑ της ΕΕ ή του ΕΟΧ, μαζί με ευρεία πρόσβαση σε ευρωπαϊκές χρηματιστηριακές εταιρείες. Το όφελος εξαρτάται από την ορθή ταξινόμηση και τη συμμόρφωση με τους κανόνες.
Πλεονεκτήματα
- πρόσβαση σε ελληνικές και διεθνείς αγορές·
- ευρεία διαθεσιμότητα UCITS ETF·
- η υπεραξία από εισηγμένες μετοχές γενικά δεν υπάγεται στον φόρο 15% όταν η συμμετοχή είναι κάτω από 0,5%·
- πιθανή ειδική απαλλαγή για επιλέξιμους ελληνικούς ΟΣΕΚΑ και ΟΣΕΚΑ της ΕΕ ή του ΕΟΧ·
- συνήθης συντελεστής φόρου μερισμάτων 5%·
- εγχώριες τράπεζες και εξειδικευμένες επενδυτικές εταιρείες· και
- ευρωπαϊκό πλαίσιο εποπτείας και προστασίας επενδυτών.
Μειονεκτήματα
- χωριστός φόρος 0,1% επί της αξίας καλυπτόμενων πωλήσεων εισηγμένων μετοχών·
- απουσία γενικού επενδυτικού λογαριασμού για ιδιώτες αντίστοιχου του ISA ή του PEA·
- καθοριστική σημασία της νομικής ταξινόμησης των ETF και άλλων προϊόντων·
- οι ξένες χρηματιστηριακές εταιρείες μπορεί να αυξάνουν τις υποχρεώσεις δήλωσης και καταβολής φόρου·
- τα περισσότερα ETF με έδρα τις ΗΠΑ δεν διατίθενται σε ιδιώτες πελάτες· και
- το εγχώριο χρηματιστήριο είναι μικρότερο από τις μεγάλες αγορές της Δυτικής Ευρώπης.
Για ποιους επενδυτές μπορεί να είναι κατάλληλη
Η Ελλάδα μπορεί να ταιριάζει σε μακροπρόθεσμους επενδυτές UCITS ETF, σε κατοίκους με χαρτοφυλάκια διασποράς, σε επενδυτές που θέλουν πρόσβαση τόσο στο Χρηματιστήριο Αθηνών όσο και σε διεθνή χρηματιστήρια και σε όσους εκτιμούν το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο. Όσοι κατέχουν σημαντικές εταιρικές συμμετοχές ή χρησιμοποιούν προϊόντα που δεν είναι ΟΣΕΚΑ, παράγωγα ή ξένες χρηματιστηριακές εταιρείες πρέπει να αναμένουν πιο αναλυτική φορολογική εξέταση.
Σύγκριση της Ελλάδας με άλλες χώρες
Συγκρίνετε τα έξοδα των νοικοκυριών με το εργαλείο σύγκρισης του κόστους ζωής στην ΕΕ ή εξετάστε ευρύτερους συμβιβασμούς μεταξύ χωρών με τον ευρωπαϊκό υπολογιστή μετεγκατάστασης.
Συμπέρασμα
Η Ελλάδα προσφέρει ευρεία πρόσβαση σε επενδύσεις και δυνητικά ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση για επενδυτές συνήθων εισηγμένων μετοχών και επιλέξιμα κεφάλαια ΟΣΕΚΑ της ΕΕ ή του ΕΟΧ. Τα πλεονεκτήματα αυτά δεν σημαίνουν ότι οι επενδύσεις είναι απλώς «αφορολόγητες».
Το όριο συμμετοχής 0,5% σε εισηγμένες μετοχές, η ημερομηνία κτήσης, ο χωριστός φόρος πώλησης 0,1%, η ταξινόμηση ως ΟΣΕΚΑ και η δήλωση εισοδήματος αλλοδαπής έχουν όλα σημασία. Ο έλεγχός τους πριν από την επιλογή προϊόντος ή χρηματιστηριακής εταιρείας είναι απαραίτητος για ορθό φορολογικό αποτέλεσμα στην Ελλάδα.
Αποποίηση ευθύνης
Ο παρών οδηγός παρέχεται αποκλειστικά για γενική ενημέρωση και εκπαιδευτικούς σκοπούς και δεν αποτελεί επενδυτική, φορολογική, νομική ή χρηματοοικονομική συμβουλή. Η φορολογία στην Ελλάδα εξαρτάται από τη φορολογική κατοικία, την ταξινόμηση του εκδότη και του κεφαλαίου, τον τόπο εισαγωγής στο χρηματιστήριο, την ημερομηνία κτήσης, το ποσοστό συμμετοχής, τα δεδομένα του λογαριασμού και τις εφαρμοστέες συμβάσεις. Η διαθεσιμότητα των χρηματιστηριακών εταιρειών, τα προϊόντα, οι χρεώσεις και οι εποπτικές ρυθμίσεις μπορεί να αλλάξουν. Πριν ενεργήσετε, επαληθεύστε τα ισχύοντα στοιχεία με τον πάροχο, την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, την ΑΑΔΕ ή εξειδικευμένο σύμβουλο.
Η Iva Buće είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στα οικονομικά και ειδικεύεται στο ψηφιακό μάρκετινγκ και την εφοδιαστική. Συνδυάζει την αναλυτική σκέψη με τη δημιουργικότητα, ώστε να κάνει τα χρηματοοικονομικά και επενδυτικά θέματα προσιτά σε ένα ευρύτερο κοινό. Στο Finorum, μετατρέπει σύνθετες οικονομικές έννοιες σε σαφείς, πρακτικές εξηγήσεις για το ευρύ αναγνωστικό κοινό και τους επενδυτές.
Sources & References
EU regulations & taxation
- Aade.gr — σελίδα της ΑΑΔΕ για τις κατηγορίες εισοδήματος και τους φορολογικούς συντελεστές
- Athexgroup.gr — πληροφορίες της ATHEXCSD για τη φορολογική υποστήριξη
- European Commission / Taxation & Customs — κανονισμός PRIIPs της ΕΕ

